W Łomży dzieci przejdą badania pod kątem cukrzycy typu 1

Jedno pobranie krwi może pomóc wykryć zagrożenie, zanim pojawią się wyraźne objawy. W Szkole Podstawowej nr 1 w Łomży odbędą się badania dzieci i młodzieży pod kątem rozwoju cukrzycy typu 1. Program obejmuje osoby od 1. do 18. roku życia, także te, u których w rodzinie wcześniej nie występowała ta choroba. Wynik badania ma wskazać, czy potrzebna będzie dalsza opieka diabetologiczna.

• Badanie ma wychwycić chorobę przed wystąpieniem ciężkich objawów
• Ryzyko dotyczy także dzieci bez chorego rodzica
• Pobranie krwi i późniejsza informacja dla rodziny

Badanie ma wychwycić chorobę przed wystąpieniem ciężkich objawów

Badania zaplanowano na sobotę 24 października 2026 roku, w godzinach od 11:00 do 14:00. Dzieci należy zgłaszać do Szkoły Podstawowej nr 1 w Łomży. Celem jest wykrycie przeciwciał wskazujących na wysokie prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy typu 1 i konieczności leczenia insuliną.

Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunizacyjną. Organizm wytwarza przeciwciała, które niszczą komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny. Osoby chore muszą później przez całe życie przyjmować insulinę – w zastrzykach podskórnych albo za pomocą pompy insulinowej.

W Polsce rozpoznanie często następuje dopiero po pojawieniu się objawów klinicznych. U około jednej trzeciej pacjentów diagnoza stawiana jest już w ciężkim stanie, wymagającym długotrwałego pobytu w szpitalu. Wczesne wykrycie zagrożenia daje rodzinie czas na naukę rozpoznawania pierwszych sygnałów zaburzeń gospodarki węglowodanowej i szybszy kontakt z poradnią.

Najświeższe wiadomości z Łomży czekają na stronie głównej infolomza.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Ryzyko dotyczy także dzieci bez chorego rodzica

Predyspozycja do cukrzycy typu 1 może być dziedziczona, ale brak zachorowań w rodzinie nie wyklucza problemu. To właśnie u dzieci bez rodzinnej historii choroby jej początkowe stadium bywa trudniejsze do przewidzenia.

Ryzyko zachorowania zależne od stopnia pokrewieństwa przedstawia się następująco:

• około 40% u bliźniaka jednojajowego,
• 6–17% u rodzeństwa,
• 1–4% u dziecka matki chorej na cukrzycę typu 1,
• 3–8% u dziecka ojca chorego na cukrzycę typu 1,
• około 30% u dziecka, którego oboje rodzice chorują.

Wykrycie przeciwciał nie oznacza jeszcze konieczności natychmiastowego rozpoczęcia leczenia insuliną. Oznacza natomiast potrzebę dalszej obserwacji, edukacji i stosowania zaleceń dotyczących zdrowego żywienia, stabilnej masy ciała oraz regularnej aktywności fizycznej. Takie działania mają ograniczyć ryzyko kwasicy ketonowej, czyli ostrego i zagrażającego życiu powikłania cukrzycy.

Powiązany artykuł

Prewencyjne badanie populacyjne wczesnego wykrywania cukrzycy typu 1 u dzieci

Pobranie krwi i późniejsza informacja dla rodziny

Udział w badaniu wymaga pobrania próbki krwi. W przypadku dzieci powyżej 5. roku życia będzie to 4,9 ml, a u młodszych – 2,7 ml. Ryzyko związane z procedurą ma odpowiadać rutynowemu pobraniu krwi.

Po pobraniu próbki zostaną zakodowane zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych, zamrożone i przekazane do analizy. Rodzice lub opiekunowie otrzymają informację o wyniku wraz z zaleceniami dotyczącymi dalszego postępowania. W razie wykrycia podwyższonego ryzyka dziecko może zostać objęte ścisłą opieką Poradni Diabetologicznej, co pozwala szybciej reagować na ewentualne objawy i uniknąć późnego rozpoznania.

na podstawie: UM Łomża.