Kronika „Dzieciom Sybiru” – niemal czterysta stron pamięci i rodzinnych archiwów

W Urzędzie Miejskim w Łomży zapadła cicha chwila pamięci – autorka przekazała prezydentowi egzemplarz obszernej kroniki, która gromadzi rodzinne świadectwa zesłań i materiałów po raz pierwszy upublicznionych. Spotkanie miało symboliczny charakter, ale jego znaczenie rozciąga się poza oficjalne mury. To książka, która ma szansę trwać w kieszeniach pamięci lokalnych rodzin i w szkolnych programach.

• Spotkanie w Urzędzie Miejskim było podsumowaniem wieloletniej pracy
• W Łomży zapisano historie rodzinne – skany, zdjęcia i limitowany nakład
• Kronika jako hołd i zobowiązanie wobec pamięci przodków

Spotkanie w Urzędzie Miejskim było podsumowaniem wieloletniej pracy

W kameralnym spotkaniu autorka publikacji, Danuta Komorowska, prezes łomżyńskiego oddziału Związku Sybiraków, przekazała egzemplarz kroniki prezydentowi Mariuszowi Chrzanowskiemu. Gest miał wymiar osobisty i symboliczny – dokument, który przez lata gromadzono w różnych archiwach, trafił do rąk władz miasta jako zapis wspólnotowego obowiązku pamięci.

“Los Sybiraków to nie odległa historia, ale część naszej wspólnej tożsamości”
— Mariusz Chrzanowski

Prezydent przypomniał, że w jego rodzinie też obecne są doświadczenia zesłania, stawiając pielęgnowanie pamięci jako jedno z zadań samorządu. Zapowiedział dalsze wsparcie inicjatyw dokumentujących i udostępniających świadectwa.

W Łomży zapisano historie rodzinne – skany, zdjęcia i limitowany nakład

Kronika nosi tytuł Dzieciom Sybiru. Kronika Oddziału Związku Sybiraków w Łomży 1989–2025 i jest efektem wieloletniej pracy badawczej oraz zbioru pamiątek. To opracowanie o objętości prawie czterystu stron, zawierające około blisko 400 skanów dokumentów oraz ponad 300 fotografii, często udostępnionych publicznie po raz pierwszy. Materiały pochodzą ze zbiorów Związku Sybiraków, Urzędu Miejskiego, lokalnych mediów oraz prywatnych archiwów rodzinnych.

Książka ukazała się w limitowanym nakładzie 150 egzemplarzy, przy wsparciu finansowym miasta. Egzemplarze są dostępne do nabycia w siedzibie łomżyńskiego oddziału Związku Sybiraków, co czyni wydawnictwo cennym i stosunkowo rzadkim źródłem wiedzy lokalnej.

Kronika jako hołd i zobowiązanie wobec pamięci przodków

Autorka wyjaśnia, że projekt powstał z potrzeby serca i odpowiedzialności za opowieści, które do tej pory żyły głównie w domowych zapisach i ustnych przekazach. Inspiracją stały się wspomnienia Niny Żyłko, długoletniej sekretarz i rzeczniczki oddziału.

“Ta książka to hołd dla łomżyńskich Dzieci Sybiru”
— Danuta Komorowska

Komorowska podkreśliła, że bez utrwalania takich świadectw łatwo dopuścić do ich zapomnienia, a młodsze pokolenia stracić możliwości zrozumienia historycznych cen wolności i godności. To zarazem materiał edukacyjny – dla szkół, historyków i rodzin poszukujących dokumentów przodków.

Dla mieszkańców oznacza to realną szansę sięgnięcia do źródeł: kronika łączy urzędowe dokumenty z osobistymi historiami, co ułatwia rekonstrukcję losów jednostek i rodów. W praktyce warto zwrócić uwagę na dwie sprawy:

• poszukiwania rodzinnych pamiątek warto skoordynować ze zbiorami Związku Sybiraków, by uchronić je przed rozproszeniem;
• egzemplarze publikacji są ograniczone – osoby zainteresowane powinny kontaktować się bezpośrednio ze stowarzyszeniem.

Ta kronika to nie tylko archiwum – to przypomnienie, że pamięć lokalna wymaga aktywnego przekazu i wsparcia instytucji, które dziś spisują historie, by nie zniknęły z narracji przyszłych pokoleń.

na podstawie: Urząd Miejski Łomża.