Na Mokrej Łączce ponownie postawiono krzyż - hołd powstańcom w Łomży

W Łomży podczas obchodów 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego nad dawną mogiłą znów stanął krzyż. Miejsce, które przez pokolenia było symbolem męczeństwa i pamięci, zyskało trwały znak upamiętnienia po pracy rąk miejscowych rzemieślników i darczyńców. Uroczystość miała wymiar duchowy i obywatelski — uczestniczyli w niej przedstawiciele władz, służb i środowisk historycznych.

• Historia miejsca wróciła na pierwszy plan przy Mokrej Łączce
• Kto stanął za nowym krzyżem w Łomży

Historia miejsca wróciła na pierwszy plan przy Mokrej Łączce

Mokra Łączka od dawna jawi się jako jeden z najbardziej wymownych symboli represji z czasów zrywów niepodległościowych. To tutaj, jak przypominał podczas uroczystości prezes Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, dochodziło do zbiorowych egzekucji powstańców i publicznych pokazów przemocy.

“To tutaj carscy oprawcy dokonywali zbiorowych egzekucji powstańców…”
Słowa te — wypowiedziane przez Józefa Babiela — były krótkim, ale stonowanym przypomnieniem brutalnej historii miejsca; członkowie Towarzystwa wskazywali też, że przez lata lokalna pamięć o powstańcach była podtrzymywana mimo prób jej wykorzenienia.

Już w czasie I wojny światowej, 2 listopada 1916, społeczność Łomży gromadziła się przy Szosie Zambrowskiej na poświęcenie pomnika-głazu postawionego na bratniej mogile. Miejsce to pozostawało objęte opieką nawet w trudnych okresach XX wieku — znicze i kwiaty zawsze tu płonęły. W wrześniu 2007 teren ogrodzono i ustawiono tablicę informacyjną w trzech językach, co ułatwia poznanie historii odwiedzającym z zewnątrz.

Kto stanął za nowym krzyżem w Łomży

Przygotowanie i montaż krzyża to efekt współpracy wielu osób i instytucji. Inicjatywę Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej wsparli władzom miasta, starostwa i garnizonu, a wykonanie zrealizowano dzięki zaangażowaniu rzemieślników i darczyńców. Wymieniono wprost następujące osoby i firmy:

• dar drewnianego dębu od Andrzeja i Janusza Bielickich z prywatnych lasów spod Małego Płocka;
• inicjatywa i wsparcie ze strony Bogdana Laskowskiego ze Związku Szlachty Polskiej;
• wykonanie krzyża w pracowni Jana Sokołowskiego z Nowogrodu;
• konstrukcję instalacji przygotował Zakład Ślusarsko-Kowalski Stefana Wiśniewskiego z Wólki Kossowskiej;
• montaż przeprowadziło Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łomży;
• projekt techniczny, wizualizację i dokumentację konserwatorską opracował Tadeusz Babiel.

Poświęcenia krzyża dokonał biskup diecezji — Janusz Stepnowski. W uroczystości uczestniczyli m.in. zastępcy prezydenta miasta Piotr Serdyński i Andrzej Stypułkowski, przewodniczący Rady Miejskiej Wiesław Grzymała, delegacja powiatu, przedstawiciele wojska, harcerze oraz członkowie Towarzystwa.

Zanim odsłonięto nowy krzyż, złożono kwiaty przed obeliskiem poświęconym 50 łomżyńskim gimnazjalistom zamordowanym w 1863 roku i zapalono znicze na grobie Nieznanego Powstańca na zabytkowym cmentarzu przy ul. Mikołaja Kopernika.

Na zakończenie — to miejsce nadal żyje. Gdy ktoś przejdzie dziś obok Mokrej Łączki, zobaczy nie tylko nowy, solidny krzyż, lecz także efekt współpracy instytucji i mieszkańców, którzy nie pozwalają zapomnieć o przeszłości. Dla tych, którzy chcą poznać historię tej mogiły, teren jest oznakowany i dostępny — a coroczne uroczystości przypominają, że pamięć o powstańcach pozostaje obecna w miejskiej przestrzeni.

na podstawie: Urząd Miejski Łomża.