Krymikony w Łomży - ikony przemycone odsłaniają sakralne tajemnice muzeum

W piątek 10 października o 17:00 w Muzeum Północno-Mazowieckim otwarcie wystawy Krymikony Wystawa ikon przemyconych — pokażemy ikony i metalowe krzyże, które przez lata leżały w magazynie i dopiero teraz wychodzą na światło dzienne.

• Odkryj w Łomży historię ikon schowaną w magazynach
• Zobacz jak trafiły do muzeum i dlaczego czekają na konserwację
• Poznaj szerszy kontekst i drogę ikon do polskich muzeów

Odkryj w Łomży historię ikon schowaną w magazynach

Wystawa prezentuje zbiory łomżyńskiego Muzeum Północno-Mazowieckiego uzupełnione materiałami z Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej. To nie tylko obrazy na deskach — wśród eksponatów są ikony Chrystusa, Matki Boskiej i świętych, sceny biblijne takie jak Zwiastowanie oraz symbole religijne, między innymi Wszechwidzące Oko Boże. Ekspozycja pokazuje, jak wielowarstwowe i pełne znaczeń są te przedmioty, i zaprasza do naukowego, ale i emocjonalnego odczytania ich języka ikonografii.

Zobacz jak trafiły do muzeum i dlaczego czekają na konserwację

Do łomżyńskich zbiorów w latach 90. trafiły dwa przekazy z instytucji państwowych: 10 obiektów ze Sądu Rejonowego i 8 obiektów z Prokuratury Rejonowej. Ikony i metalowe krzyże przez długi czas spoczywały w magazynie, zabezpieczone, ale wymagające zabiegów konserwatorskich po okresie niewłaściwego przechowywania i transportu. Wystawa pokazuje też materiały dokumentacyjne z Białej Podlaskiej obrazujące rzeczywistą pracę konserwatorów — zmaganie się z utlenianiem, właściwościami higroskopijnymi materiałów, mikrobiologicznymi zagrożeniami i innymi wyzwaniami technicznymi.

Poznaj szerszy kontekst i drogę ikon do polskich muzeów

Fenomen prezentowany w Łomży nie jest odosobniony — wiele XIX‑wiecznych ikon rosyjskich zasiliło polskie muzea dzięki udanej pracy służb celnych. Zbiory tego typu można znaleźć m.in. w Muzeum Podlaskim w Białymstoku, Muzeum‑Zamku w Łańcucie, Muzeum – Zamku Górków w Szamotułach czy w Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej. Obok malarstwa na deskach wystawiono też przykłady metaloplastyki: odlewane krzyże, plakiety i niewielkie składane ikony podróżne, które ilustrują szeroki wachlarz praktyk sakralnych i rzemieślniczych.

Choć po wejściu do muzeum te przedmioty straciły swój wyłącznie sakralny charakter i stały się obiektami inwentaryzacji i badań, wystawa przypomina, że pisanie ikon to także praktyka duchowa — ekspozycja może poruszyć widza na więcej niż jednym poziomie.

na podstawie: Urząd Miejski w Łomży.